Skąd się wzięło STO?
Z pomysłu i zapału najpierw kilku, potem kilkunastu osób, które w roku 1987 postanowiły dokonać zmian w polskiej szkole, postanowiły powiedzieć "nie" totalitarnemu systemowi edukacji i podjąć wyzwanie złamania państwowego monopolu w wychowywaniu i kształceniu przyszłych pokoleń. Pozornie nie mając nic wspólnego z tzw. profesjonalną oświatą, potrafili oni bardzo szybko nawiązać kontakt z działającą w konspiracji nauczycielską "Solidarnością", zaprosić ją do współpracy i zdecydować się na jawne działania, ryzykując narażenie się na represje, co prawda coraz bardziej słabnącego, ale jednak wciąż jeszcze dysponującego znaczną siłą komunistycznego reżimu.
Warto sobie uzmysłowić, że ich determinacja wynikała z faktu głębokiego zaangażowania wielu z nich w ruch "Solidarności" i z aktywnego oporu w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku przeciwko stanowi wojennemu. To ci sami ludzie, którzy w roku 1980 zakładali struktury "Solidarności", a w mrocznym okresie stanu wojennego drukowali ulotki, wydawali niezależne pisma i książki, wspomagali represjonowanych i budowali solidarność zarówno tę przez wielkie, jak i małe "s", założyli Społeczne Towarzystwo Oświatowe, pierwszy w Polsce, a może i świecie tak duży ruch obywatelski działający na rzecz naprawy edukacji.
W odbywających się w prywatnym mieszkaniu na warszawskim Ursynowie dyskusjach powstał pomysł powołania stowarzyszenia, narodziła się jego nazwa, której skrót - STO - wszedł na trwałe do polskiego systemu oświaty.
A oto oni, ludzie, którzy mieli intelektualną odwagę wyznaczenia w polskiej oświacie niekonwencjonalnych kierunków rozwoju i 30 listopada 1987 roku złożyli wniosek do Wydziału Społeczno-Administracyjnego m.st. Warszawy o zarejestrowanie STO, przyjmując jednocześnie, że niezależnie od decyzji władz podejmie ono oficjalną działalność, co zostało podkreślone w roku 2002 poprzez uznanie dnia 30 listopada za Święto Społecznego Towarzystwa Oświatowego: Halina Chaber, Ewa Dębińska, Aldona Klimczak, Stanisław Kruk, Michał Kruś, Paweł Kruś, Maria Lehman, Małgorzata Łączyńska, Tomasz Łączyński, Izabella Malec, Joanna Markiewicz, Krystyna Modlińska, Katarzyna Okulicz-Kozaryn, Elżbieta Putkiewicz, Joanna Rudniańska-Zalejska, Paweł Smoleński, Wojciech Starzyński, Ewa Stocka, Wanda Szymanderska, Małgorzata Wasilewska, Andrzej Witwicki, Joanna Zagórowska, Wojciech Ziembiński.