Uwagi do projektu ustawy o finansowaniu zadań oświatowych

W ramach konsultacji publicznych Zarząd Główny STO przesyłał 20 czerwca br. na ręce Minister Edukacji Narodowej Anny Zalewskiej, uwagi do projektu ustawy o finansowaniu zadań oświatowych.

 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Warszawa, dnia 20 czerwca 2017 r.

STO/1132/17/ZP

Pani
Anna Zalewska
Minister Edukacji Narodowej

Szanowna Pani Minister,

 

W związku z otrzymanym do konsultacji projektem ustawy o finansowaniu zadań oświatowych Zarząd Główny Społecznego Towarzystwa Oświatowego pragnie przekazać następujące uwagi do przedmiotowego projektu:

  1. Projekt ustawy oprócz zmian o charakterze pozytywnym, porządkującym zasady finansowania oświaty niepublicznej, przewiduje również niekorzystne zmiany w zakresie m.in. dotowania przez jednostki samorządu terytorialnego szkół dla dorosłych. Uzależnienie otrzymania części dotacji od zdania egzaminu przez ucznia oznacza de facto konieczność bądź kredytowania prowadzonej działalności do tego czasu bądź podwyższenia pobieranych opłat od uczniów. Z dołączonej do projektu oceny skutków regulacji wynikają oszczędności dla budżetu państwa, natomiast nikt nie zastanawia się, iż będzie to skutkowało zaprzestaniem działalności przez wiele szkół dla dorosłych, które nagle zostaną pozbawione środków na prowadzoną działalność. Jest to rozwiązanie niesprawiedliwe i nieproporcjonalne, gdyż szkoły publiczne otrzymują finansowanie niezależnie od rezultatów osiąganych przez ich uczniów. Należy przede wszystkim przeanalizować przyczyny niskiej zdawalności egzaminów i zastanowić się nad możliwościami ich poprawy, a nie stwarzać narzędzie karania szkół za wyniki ich uczniów.
  2. Odejście od powiązania otrzymywanej dotacji od nie tylko typu, ale też rodzaju, szkoły stwarza niebezpieczeństwo, iż wiele szkół otrzyma zgodnie z nowymi przepisami dotację w niższej wysokości niż otrzymywana obecnie. Wprowadzane regulacje są w tym zakresie bardzo skomplikowane, posługują się wzorami matematycznymi, trudnymi do rozszyfrowania i przeanalizowania przez organy prowadzące szkoły. W uzasadnieniu projektu brak jest informacji, iż nowe przepisy nie spowodują obniżenia dotychczas otrzymywanej dotacji, a skoro tak, to nie jest to zmiana o charakterze wyłącznie technicznym i najprawdopodobniej dla części szkół będzie ona oznaczała zmniejszenie dotacji.
  3. Odnosząc się do zmian proponowanych w ustawie – Karta Nauczyciela zdecydowanie negatywnie oceniamy nowy art. 10a w zakresie w jakim dotyczy oświaty niepublicznej. W obecnym stanie prawnym zasady zatrudniania i wynagradzania nauczycieli niepublicznych przedszkoli, szkół i placówek nie są regulowane ustawą – Karta Nauczyciela, lecz określają je przepisy powszechnie obowiązującego prawa, przede wszystkim Kodeks pracy. Regulacja tych kwestii w ustawie – Karta Nauczyciela stanowi zbytnią ingerencję w sferę zastrzeżoną dla kompetencji podmiotów prowadzących niepubliczne przedszkola, szkoły i placówki. W pkt 6 części III uzasadnienia do projektu ustawy, który zgodnie z tytułem ma zawierać uzasadnienie zmian w zakresie nawiązywania, zmiany i rozwiązywania stosunków pracy z nauczycielami, w tym art. 10a, brak jest nawet jednego akapitu wyjaśniającego przyczynę wprowadzenia przedmiotowego artykułu. Z kolei w pkt 9 uzasadnienia wskazuje się, iż wybór podstawy zatrudnienia nauczycieli w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego, a także przedszkolach niepublicznych, niepublicznych placówkach oraz szkołach niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych nie może naruszać obowiązujących przepisów prawa, w tym art. 22 § 1-12 Kodeksu pracy. Tym samym wprowadzany przepis będzie stanowił powielenie obowiązujących przepisów, co czyni go zbędnym. W związku z tym wnosimy o wykreślenie art. 10a, a przynajmniej o ograniczenie jego zastosowania do przedszkoli, szkół i placówek publicznych. Na marginesie pragniemy jednocześnie zauważyć, iż z punktu widzenia legislacyjnego wątpliwości budzi zapisanie zakresu podmiotowego art. 10a poprzez bezpośrednie odwołanie do innych form wychowania przedszkolnego, przedszkoli, szkół i placówek, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy, a następnie dokonanie zmian w art. 91b ust. 2. Skoro z treści art. 10a wynika wprost zakres jego stosowania to zmiana w art. 91b jest zbędna.
  4. Biorąc pod uwagę proponowane zmiany w zakresie udzielania nauczycielom urlopu wychowawczego i zwolnienia od pracy w wymiarze 2 dni nauczycielowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat (art. 67d i 67e), celowym będzie rozciągnięcie tych regulacji na nauczycieli zatrudnionych w przedszkolach, szkołach i placówkach wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy. Specyfika zatrudnienia w szkolnictwie nie jest uwzględniona w regulacjach Kodeksu pracy znajdujących bezpośrednie zastosowanie do tej grupy nauczycieli, natomiast problemy związane z korzystaniem przez nauczycieli z przedmiotowych uprawnień są takie same, stąd też regulacja w tym zakresie powinna mieć zastosowanie zarówno do oświaty publicznej, jak i niepublicznej.

 

Łączę wyrazy szacunku,

Zygmunt Puchalski

Prezes Społecznego Towarzystwa Oświatowego